Planetoidy, inaczej: asteroidy, czasami nazywane są też planetkami. Są to niewielkie ciała niebieskie krążące wokół Słońca. Składają się ze skał, lodu, węgla, krzemu, metali Czym są oświetlone gwiazdy? Oświetlone gwiazdy to te, które nie mają własnego światła, to znaczy są oświetlone przez jasne gwiazdy. Księżyc, planety (w tym Ziemia) i mniejsze ciała w Układzie Słonecznym to przykłady gwiazd oświetlanych przez Słońce. Ciało niebieskie zbudowane ze skalno-lodowego jądra oraz warkocza.[6 liter]Zapamiętaj pierwszą literę w odgadniętym wyrazie. Droga po której porusza się planeta.[6 liter]Zapamiętaj drugą literę w odgadniętym wyrazie. Świeci światłem własnym, np. Słońce.[7 liter]Zapamiętaj trzecią literę w odgadniętym wyrazie. Ogromnie ciało niebieskie świecące własnym światłem to:? 2009-10-20 20:13:45; Czy zastanawialiście się jak powstał wszechświat (planety, gwiazdy, ciała niebieskie, droga mleczna, meteorydy i gwiazdy). 2010-09-14 20:01:09; Co to jest ciało niebieskie krążące wokół planety? 2009-10-02 16:55:31 Co trzeba zrobić, aby gwiazda została uznana za planetę w Układzie Słonecznym? Zgodnie z definicją Międzynarodowej Unii Astronomicznej planeta to ciało niebieskie, które krąży wokół Słońca, ma zaokrąglony kształt nadany przez tworzącą go siłę grawitacji, przeważnie większy wymiar między innymi znajdującymi się na sąsiednich orbitach. Sztuczne satelity to urządzenia stworzone przez człowieka w celu badania Wszechświata. Są to ciała wystrzeliwane w kosmos za pomocą rakiet bez załogi, krążące wokół planet, innych satelitów lub Słońca, służące do pogłębiania badań nad Układem Słonecznym. Jaka jest orbita gwiazdy? Jak nazywa się orbita Ziemi wokół Słońca? Jak nazywają się ciała niebieskie krążące wokół Słońca? Jak nazywa się skaliste ciało krążące w kosmosie? Jak planety krążą wokół Słońca? Jak nazywają się ciała niebieskie krążące we wszechświecie? Jakie są główne gazy budujące Słońce? Jakie są główne gwiazdy w Układzie Słonecznym? Nasz Układ Słoneczny składa się z ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Oprócz nich istnieje jeszcze pięć planet karłowatych (Ceres, Pluton, Haumea, Makemake, Eris) i wiele innych gwiazd, takich jak naturalne satelity, asteroidy, meteory b) rodzaj gwiazdy świecącej na biało c) rodzaj ciała niebieskiego zbudowanego z lodu i pyłu d) rodzaj meteorytów znajdowanych na Ziemi. 5. Wyjaśnij, czym jest planetoida. a) Planetoida to olbrzymia planeta gazowa. b) Planetoida to małe ciało niebieskie zbudowane ze skał. c) Planetoida jest rodzajem komety świecącej intensywnym blaskiem. Przede wszystkim należy zdefiniować, czym jest planeta. Według Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) planeta to ciało niebieskie krążące wokół gwiazdy, mające wystarczającą masę, aby własna grawitacja nadała jej kształt kulisty, i które oczyściło swoją orbitę z innych obiektów. MMQL. Każdy z nas wie, że żyjemy w ogromnym Układzie Słonecznym, a nasza planeta Ziemia jest jego częścią. Już w szkole podstawowej poznajemy pierwsze informacje na jego temat, dowiadujemy się, ile zawiera planet i jak się nazywają. Czy jednak każdy może łatwo wyjaśnić, czym jest Układ Słoneczny i scharakteryzować znajdujące się w nim obiekty? Choć nasze najbliższe otoczenie w kosmosie wydaje się znajome, skrywa wiele tajemnic. Czym jest Układ Słoneczny? Niewiele osób potrafi bezbłędnie odpowiedzieć na pytanie, co to jest Układ Słoneczny i jakie zawiera planety. Jest to układ planetarny, którego centrum stanowi gwiazda nazwana Słońcem. Nasz układ planetarny jest częścią większej galaktyki, określanej przez naukowców jako Droga Mleczna. W Układzie Słonecznym znajduje się 8 planet, 3 planety karłowate oraz duża liczba księżyców, przekraczająca 150. Ponadto znaleźć można w nim liczne mniejsze ciała niebieskie, czyli asteroidy, komety, czy meteoryty. Wiele osób zastanawia się, ile lat ma Układ Słoneczny. Szacuje się, na podstawie do tej pory zebranych danych i ogólnego stanu wiedzy, że istnieje on ok. 4,6 – 5 miliardów lat. Naukowcy, starając się odpowiedzieć na pytanie, jak powstał Układ Słoneczny, doszli do wniosku, że uformował się on na skutek grawitacyjnego zapadnięcia się supernowej, czyli używając potocznego wyrażenia, jej wybuchu. Część zapadającej się masy utworzyła gwiazdy, między innymi Słońce. Reszta materiału z supernowej utworzyła dysk protoplanetarny, z którego powstały pozostałe ciała niebieskie, między innymi planety. Co to jest planeta? To pytanie, na które pozornie łatwo odpowiedzieć. O planetach uczymy się w szkole, poznajemy ich nazwy i dowiadujemy się kilku informacji. Międzynarodowa Unia Astronomiczna definiuje pojęcie „planeta” jako obiekt astronomiczny, który okrąża gwiazdę lub jej pozostałości, nie przeprowadza reakcji termojądrowej we własnym wnętrzu, jest wystarczająco duży, aby uzyskać okrągły kształt oraz zdominować przestrzeń wokół swojej orbity. Planety nie świecą własnym światłem, w przeciwieństwie do gwiazd, a jedynie je odbijają. W Układzie Słonecznym planety krążą wokół gwiazdy po orbitach o eliptycznym kształcie. Szacuje się, że 99,866% masy całego układu stanowi Słońce. Pozostałe 0,133% to, krążące wokół gwiazdy i wokół siebie nawzajem, ciała niebieskie. Wokół planet krążą księżyce, również po eliptycznych orbitach. Słońce dzięki swojej olbrzymiej masie utrzymuje cały układ, wytwarzając ogromną siłę grawitacji. Kolejność planet w Układzie Słonecznym od jego centrum to: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran i Neptun. Różnią się one między sobą wielkością, budową, odległością od Słońca oraz temperaturą na powierzchni. Każda planeta okrąża centralną gwiazdę układu z różną prędkością. Najszybciej poruszają się te, które znajdują się najbliżej Słońca i oddziałuje na nie największa siła grawitacyjna. Merkury Pierwsza planeta od Słońca to Merkury. Ze względu na bliskość gwiazdy jest najgorętsza. Merkury to również najmniejsza planeta w Układzie Słonecznym. Nie ma żadnych naturalnych satelitów ani powietrza i atmosfery odpowiednich do powstania życia na jej powierzchni. Planeta pokryta jest licznymi kraterami, podobnie jak ziemski Księżyc. Na jej powierzchnię nieustannie przedostają się cząsteczki wiatru słonecznego, które według naukowców mogły rozwiać istniejącą tam atmosferę. Na planecie nie rozlega się żaden dźwięk. Na północnej i południowej stronie Merkury ma inne temperatury, często różniące się o kilkaset stopni Celsjusza. Planeta jest niewidoczna z Ziemi, można ją obserwować tylko dzięki zdjęciom wykonanym przez satelity. Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda Merkury lub pokazać Układ Słoneczny dziecku, możesz wyświetlić jego obraz na projektorze. Taki sposób nauki z pewnością zainteresuje każdego. Odpowiedni sprzęt pomoże Ci znaleźć ranking projektorów. Cały Układ Słoneczny może łatwo znaleźć się na ścianie w Twoim pokoju. Wenus Wymieniając planety Układu Słonecznego w kolejności, drugą będzie Wenus. Jest to trzeci pod względem jasności obiekt widziany na naszym niebie. Wenus najczęściej widoczna jest rano i wieczorem. Z tego względu nazywana jest gwiazdą poranną lub wieczorną. Na powierzchni planety znajduje się wiele aktywnych wulkanów. Wenus znana była już w czasach starożytnych, ale wciąż nie można dokładnie zobaczyć jej powierzchni przez otaczającą ją gęstą chmurę dwutlenku węgla. Ziemia Jeśli zastanawiasz się, którą planetą od Słońca jest Ziemia, to znajduje się ona za Wenus. Czyni ją to trzecią planetą w Układzie Słonecznym. Jest to jedyne miejsce w naszym układzie, na którym rozwinęło się życie. W atmosferze znajdują się duże ilości tlenu, a 70,8% procent powierzchni zajmuje woda. Odróżnia to Ziemię od innych planet Układu Słonecznego. Naukowcy podejrzewają, że woda pojawiła się wraz z kometami, które uderzały w powierzchnię planety podczas jej ewolucji. W składzie atmosfery Ziemi znajduje się 78% azotu, 21% tlenu oraz pozostałe gazy, takie jak dwutlenek węgla, czy argon. Mars Marsa, czyli Czerwoną Planetę, po raz pierwszy zaobserwowano już w starożytności. Swoją nazwę zawdzięcza rdzawo-czerwonej powierzchni, pokrytej zardzewiałym pyłem żelaznym. Starożytnym kolor ten kojarzył się z wojną, dlatego zaczęto określać planetę mianem rzymskiego boga wojny. Wszystkie nazwy planet Układu Słonecznego, z wyjątkiem Ziemi, nawiązują do postaci ze starożytnych greckich i rzymskich panteonów. Mars ma niewielką siłę grawitacji, więc nie może utrzymać stałej atmosfery. Na powierzchni tej planety znajduje się najwyższa góra w Układzie Słonecznym, mierząca ponad 20 km wysokości. Woda na Marsie (znajdująca się głównie na biegunach) jest zamarznięta. Jowisz Piąta planeta Układu Słonecznego, Jowisz, jest jednocześnie największa i najcięższa (jej masa jest ok. 318 razy większa niż Ziemi). Znajduje się w dużej odległości od Marsa. Jowisz składa się z kamiennego rdzenia i wodoru. Atmosfera na planecie jest bardzo gęsta, w efekcie tworzą się chmury o żółtym, białym i czerwonym odcieniu oraz liczne brązowe plamy i paski. Temperatura na powierzchni Jowisza wynosi -148 stopni Celsjusza. Ustawiając planety Układu Słonecznego od najmniejszej do największej, miejsce Jowisza byłoby na końcu. W obecnym układzie znajduje się jednak w środku, pomiędzy różniącymi się od siebie rozmiarem i masą planetami. Wiele osób zastanawia się także, ile księżyców ma najcięższa planeta Układu Słonecznego. Do tej pory odkryto ich prawie 80, z czego najbardziej znany jest Io. Saturn Saturn to szósta planeta w Układzie Słonecznym i druga pod względem wielkości. Jest to gazowy olbrzym. Wskazując, które planety Układu Słonecznego mają pierścienie, trzeba wspomnieć zarówno Jowisza, jak i Saturna. W przypadku szóstej planety naszego układu, jest ich 9, rozciągają się one na kilkadziesiąt kilometrów i składają się z milionów mniejszych i większych fragmentów skał i lodu. Atmosfera Saturna składa się głównie z wodoru, a średnia temperatura na powierzchni wynosi -130 stopni Celsjusza. Szósta planeta naszego Układu Słonecznego została odkryta dopiero w XVII w. Uran Uran to trzeci gazowy olbrzym w naszym układzie. Obserwując, jak wygląda Układ Słoneczny, można zauważyć, że siódma planeta ma ciekawy, zielono-niebieski kolor. Za barwę Urana odpowiada metan. Planeta ta została odkryta przypadkowo w XVIII w. przez Williama Herschela, wybitnego astronoma. Uran jest mniejszy i ma gęstszą atmosferę niż Saturn i Jowisz. Na powierzchni planety panują niesprzyjające warunki i bardzo niskie temperatury. Rdzeń Urana prawdopodobnie składa się ze skał otoczonych grubymi warstwami lodu. Wokół planety krąży kilkanaście księżyców oraz otacza ją ok. 10 pierścieni, niewidocznych ze względu na swoją ciemną barwę. Neptun Ostatnią, najmniejszą gazową planetą w Układzie Słonecznym jest Neptun, odkryty w XIX wieku przez niemieckiego astronoma. Neptun przypomina rozmiarem, wagą i wyglądem Uran, ale ma inną atmosferę. Na planecie formuje się wiele burz i chmur, poruszających się z prędkością dochodzącą do 1000 km/h. Dopiero w 1989 roku sonda o nazwie Voyager 2 pomogła naukowcom stwierdzić istnienie pierścieni wokół Neptuna, które są słabo widoczne. Pluton Wiele osób, zastanawiając się, ile jest planet w Układzie Słonecznym, waha się między odpowiedzią osiem a dziewięć. Wszystko za sprawą Plutona, który kiedyś uznawany był za ostatnią planetę naszego układu. W 2006 roku to ciało niebieskie zostało pozbawione statusu planety i uznano je za planetę karłowatą. Na tę decyzję wpływ miała przede wszystkim wielkość Plutona. Planeta karłowata to taka, która nie stała się dominująca grawitacyjnie na swojej orbicie i dzieli ją z podobnymi rozmiarem ciałami niebieskimi. Pluton krąży za Neptunem w obszarze nazwanym Pasem Kuipera. Znajduje się w bardzo dużej odległości od Słońca, w miejscu, gdzie unoszą się pozostałości z czasu, gdy Układ Słoneczny dopiero powstawał. Układ Słoneczny. Ciekawostki, o których naukowcy wiedzą niewiele Układ Słoneczny wciąż stanowi bardzo dużą tajemnicę dla badaczy. Naukowcy nie mogą znaleźć odpowiedzi na niektóre pytania lub nie są zgodni, co do natury niektórych zjawisk. ♦ Nazwy ciał niebieskich, o których istnieniu wie niewiele osób — w naszym Układzie Słonecznym znajdują się prawdopodobnie niezliczone ilości ciał niebieskich. Naukowcom udało się jednak odkryć część z nich, które są bardzo interesujące. Przykładem takiego ciała niebieskiego jest Haumea, planeta karłowata o jajowatym kształcie. Znajduje się ona w Pasie Kuipera, podobnie jak Pluton. Ciekawy w tej planecie karłowatej jest brak kulistego kształtu, choć jej masa i rozmiar umożliwiłyby stworzenie kształtu sferycznego. Szybki ruch obrotowy spowodował jednak jej rozciągnięcie. Innym ciekawym ciałem niebieskim jest Tryton, księżyc Neptuna. Wyróżnia go ruch wsteczny wokół planety, który sugeruje, że został on przechwycony przez pole grawitacyjne Neptuna. Tryton z każdym okrążeniem planety zbliża się do jej powierzchni i szacuje się, że za ok. 1,4 – 3,5 mld lat zderzy się z nią lub rozpadnie na fragmenty, tworząc pierścień. ♦ Granica Układu Słonecznego — jedną z tajemnic, których nie udało się jeszcze rozwiązać naukowcom, jest granica naszego układu planetarnego. Informacje o Układzie Słonecznym napływające z kilku sond pozwalają przypuszczać, że istnieje fizyczna ściana, oddzielająca nasz układ od reszty kosmosu. Naukowcy przypuszczają, że żyjemy w ogromnej bańce wodorowej, dzielącej nas od bezkresnej przestrzeni. ♦ Dziewiąta planeta Układu Słonecznego — naukowcy podejrzewają istnienie dziewiątej planety w Układzie Słonecznym i nie jest to Pluton. W Pasie Kuipera zaobserwowano zjawisko nazwane klifem Kuipera. Krążą tam różne ciała niebieskie, między innymi planety karłowate. Granica Pasa według przypuszczeń naukowców powinna stopniowo się rozpraszać, ta jednak ma wyraźne zakończenie. Mogłoby to wskazywać na istnienie jakiegoś obiektu, którego siła grawitacyjna mogłaby oddziaływać na Pas. ♦ Wysoka temperatura korony Słońca — na powierzchni Słońca panuje wysoka temperatura sięgająca 5500 stopni Celsjusza. Jednak najgoręcej jest nie przy samym centrum gwiazdy, ale na jej obrzeżach. Korona Słońca może mieć nawet 2 miliony stopni Celsjusza. Naukowcy nie wiedzą, dlaczego powstała taka różnica temperatur. Istnieje kilka teorii, między innymi dotyczących fal Alfvena, nie są one jednak całkowicie wiarygodne i mają wiele luk. ♦ Kwestia życia na Marsie — hipotezy dotyczące życia na Marsie, a konkretniej bakterii pod powierzchnią planety, pojawiły się na skutek odkrycia obecności metanu. Gaz ten powszechny jest tam, gdzie żyją organizmy. Powstaje w wyniku procesów biologicznych, choć nie zawsze, może mieć także inne źródła. Dlatego kwestia jakiegokolwiek życia na Czerwonej Planecie pozostaje nierozstrzygnięta. ♦ Niezwykła budowa Układu Słonecznego — badając kosmos na podstawie budowy naszego Układu Słonecznego, naukowcy zdziwili się odkrywając, że inne układy planetarne wyglądają odmiennie. W porównaniu do reszty nasza przestrzeń w kosmosie jest anomalią. W większości zbadanych układów znajdujące się w nich planety były podobnej wielkości i były w podobnych odstępach od centralnej gwiazdy i siebie nawzajem. Odległość planet od Słońca w naszym układzie jest różna. Tylko cztery pierwsze planety mają podobną średnicę i podobne odstępy między sobą. Ciekawy jest fakt, że odległość Saturna od Urana jest równa tej między Saturnem a Słońcem. ♦ Intrygujące księżyce Saturna — Saturn ma obecnie ponad 80 odkrytych księżyców, a niektóre z nich mają niezwykłe cechy. Udało się ustalić, że Tytan ma atmosferę, a parę z nich ma nawet oceany. Przykładem jest księżyc o nazwie Enceladus, który ma ocean o zasoleniu porównywalnym do ziemskiego. W rezultacie naukowcy oceniają, że może mieć on warunki najbardziej sprzyjające powstawaniu życia. ♦ Temperatura Neptuna — wyobraźmy sobie Układ Słoneczny. Prezentacja każdej z planet pozwala stwierdzić, że Neptun, znajdujący się najdalej od Słońca ma bardzo niesprzyjające warunki. Naukowcy odkryli jednak, że jego powierzchnia ma ok. -200 stopni Celsjusza, co według badaczy jest nietypowe. Temperatura powinna być według nich niższa. Neptun wydziela jednak promieniowanie o dwukrotnie silniejszej mocy niż Słońce. Jak to możliwe? Naukowcy wciąż nie znaleźli odpowiedzi na to pytanie. Niektórzy badacze twierdzą, że za silne promieniowanie odpowiedzialne są diamentowe deszcze, powodujące olbrzymie tarcie. ♦ Nietypowe burze na Jowiszu — burze to częste zjawiska, których doświadczają planety Układu Słonecznego. Opis tych na Jowiszu jest jednak nietypowy. Kształtują się zwykle w okolicach biegunów i łączą się w geometryczne, heksagonalne kształty. Wyglądem przypominają plaster miodu. Największa planeta w Układzie Słonecznym ma również największe burze. Średnice cyklonów osiągają 4000 km, a czasem nawet 6000 km. Na innych, gazowych gigantach również pojawiają się burze, ale formują się one pojedynczo. Na Jowiszu łączą się w regularne kształty. Polski radioastronom, Aleksander Wolszczan, udowodnił istnienie planet krążących wokół dziwacznej gwiazdy. To zupełnie inny system niż ten, który znamy. Jak podaje w przestrzeni kosmicznej udało się odkryć planety o bardzo nietypowych właściwościach. Mają one swoją gwiazdę, ale tworzą z nią dość mroczny także: Na niebie w Sardynii ukazało się niezwykłe zjawisko. NASA pokazuje piękne ujęciePolak odkrył dwie planety poza Układem Słonecznym. Tworzą przerażający układ z pulsaremMogłoby się wydawać, że jeśli planety krążą wokół gwiazd, są to ciała niebieskie przypominające Słońce. Naukowcy przez dłuższy czas podejrzewali, że zapewne tylko takie obiekty - a więc jasne gwiazdy typu widmowego - mogą tworzyć system planetarny. Nasza wiedza o kosmosie jest jeszcze zbyt ograniczona, byśmy mogli stawiać inne hipotezy. Odkrycie polskiego badacza działa jednak na wyobraźnię. Naukowiec wypatrzył pierwsze planety poza Układem Słonecznym, które krążą wokół gwiazdy zupełnie innej niż Słońce. To... pulsar to najbardziej tajemnicze gwiazdy, jakie istnieją. Możemy udowodnić, że się gdzieś pojawiły, ale ludzkie oko nie jest w stanie ich zobaczyć ani w świetle optycznym, ani rentgenowskim. Emitują promieniowanie, przez co badacze są w stanie je namierzyć. To jedyny dowód na to, że gdzieś występują. Te dziwaczne obiekty obracają się wokół własnej osi z niesamowitą prędkością - w ciągu sekundy wykonują około kilkaset się to zupełnie nierealne. Jak się jednak okazuje, takie obiekty mogą przyciągać planety tak samo jak inne gwiazdy. Aleksander Wolszczan odkrył jeden z takich układów. Phobetor i Poltergeist - egzoplanety krążące wokół pulsaraPoza Układem Słonecznym występują dwie egzoplanety, które są kilka razy większe od Ziemi i orbitują wokół niewidocznej gwiazdy. Otrzymały przerażające nazwy: Phobetor i Poltergeist. Pierwsza z nich oznacza uosobienie nocnych koszmarów, a więc wszelkich potworów ukazujących się we śnie - takich, które mogą ożyć w każdej chwili. Druga, Poltergeist, to z kolei imię niewidzialnego ducha, który wywołuje dźwięki przypominające pukanie, szuranie, gwizdy albo trzaski, generując tym samym straszliwy przerażające nazwy w oczywisty sposób nawiązują do mrocznego układu z gwiazdą, która nie wytwarza światła ani ciepła, a jedynie tajemnicze promieniowanie. Trzeba przyznać, że nasz Układ Słoneczny w porównaniu z tym systemem planetarnym wydaje się wyjątkowo przyjaznym miejscem do życia. Co sądzicie o nazywaniu planet imionami duchów?Zobacz także: Jak naprawdę wygląda panorama Marsa? W sieci pojawił się jej fałszywy obrazNiewielu osobom udaje się zdobyć w tym quizie maksymalną ilość punktów. Spróbujesz? Botanika. Czy owocnik trufli rośnie pod ziemią? tak nie PatuSia ! zapytał(a) o 16:43 co to jest ciało niebieskie o średnicy przekraczającej tysiąc kilometrów , krążące wokół gwiazdy , świecące światłem gwiazdy odbitym od swojej powierzchni ? 0 ocen | na tak 0% 0 0 Odpowiedz Odpowiedzi d4v odpowiedział(a) o 16:50 Jest to planeta. 0 0 blocked odpowiedział(a) o 23:21 Spróbuj na [LINK] rozwiązują 500 zadań dziennie. Wystarczy tylko napisać pytanie a na rozwiązanie nie będziesz musiał długo czekać:) 0 0 Uważasz, że znasz lepszą odpowiedź? lub Sławomir Matz Autorem słowniczka jest Sławomir Matz, na co dzień uczeń Technikum Informatycznego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Józefa Nojego w Czarnkowie, wieczorami zaś pasjonat astronomii. Współpracuje z czasopismem „Nadnoteckie Echa” pisząc felietony naukowe na tematy związane z astronomią. Jesteś ciekawy gwiazd, ale niestety nic z tego nie rozumiesz? Chciałbyś umieć identyfikować obiekty i posługiwać się, przynajmniej w stopniu amatorskim, językiem astronomicznym? Nawet nie wiesz, jakie masz szczęście, że czytasz ten artykuł, bowiem ma on za zadanie uświadomienie Ci, z czego składa się kosmos i co oznaczają poszczególne terminy stosowane w przypadku tego pojęcia. Aphelium – punkt na orbicie obiektu znajdujący się najdalej Słońca. Asteroida – obiekt o średnicy od kilku metrów do 1000 km krążący po stałej orbicie wokół Słońca, posiadający skalną lub lodową powierzchnię o nieregularnym kształcie. Asteryzm – konfiguracja gwiazd na niebie nie będąca formalnie gwiazdozbiorem. Najpopularniejszy asteryzm to Wielki Wóz z gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. Atmosfera – powłoka gazowa planety, Księżyca lub innych obiektów. AU – odległość równa jednej jednostce astronomicznej, a więc średniej odległości Ziemi od Słońca – 1 AU = ok. 150 mln km. Biały karzeł – typ gwiazdy, końcowe stadium jej ewolucji – ciało o dużej masie i gęstości i małej średnicy, które stopniowo wygasa. Bolid – zjawisko astronomiczne w postaci wyjątkowo jasnego przelotu meteoru. Brązowy karzeł – nieudany twór kosmosu – „ni to gwiazda, ni planeta”. Ciało o parametrach dużej planety, w którym ze względu na właśnie te parametry nie mogły zacząć zachodzić przemiany wodoru w hel, co sprawia, że obiekt nie kwalifikuje się do miana gwiazdy. Cefeida – typ gwiazdy o zmiennej jasności. Ciało niebieskie – obiekt sztuczny lub naturalny znajdujący się w kosmosie. Ciemna materia – hipotetycznie „brakująca masa” wszechświata – według teorii składa się ona na 80% jego masy. Czarna dziura – obiekt o dużej masie, małej średnicy i co przy tym idzie – ogromnej grawitacji – tak silnej, że nawet światło nie może wydostać się spod jej zasięgu. Dlatego właśnie czarna dziura nie „świeci”. Czerwony olbrzym – gwiazda o dużej średnicy i stosunkowo niskiej temperaturze. Droga Mleczna – galaktyka, w której żyjemy widoczna na nocnym niebie jako mglisty pasek przecinający nieboskłon. Dylatacja czasu – zjawisko fizyczne polegające na „zwolnieniu upływu czasu” dla obiektu się poruszającego – gdy się poruszasz, wolniej się starzejesz niż ten, co nie wykonuje żadnego ruchu. Elipsa – „spłaszczone koło” – ruch ciał oddziałujących na siebie grawitacyjnie porusza się po orbitach będących elipsami. Faza – pozorny kształt Księżyca lub planet znajdujących się bliżej Słońca od Ziemi widziany w postaci np. sierpa. Galaktyka – duże skupisko kosmicznej materii w postaci planet, gwiazd oraz pyłów – zazwyczaj w kształcie dysku. Galaktyka karłowata – typ galaktyk o rozmiarach poniżej 2kpc i małej jasności absolutnej. Gromada gwiazd – duże skupisko zazwyczaj młodych gwiazd połączonych ze sobą zależnościami grawitacyjnymi. Wyróżniamy kilka rodzajów tego typu obiektów w tym np. gromada kulista. Gwiazda – ciało niebieskie emitujące energię w postaci np. światła, w której jądrze zachodzą przemiany chemiczne wodoru w hel. Gwiazdy dzielimy na określone typy w zależności od ich parametrów – Słońce jest np. „żółtym karłem”. Gwiazda magnetyczna – typ gwiazdy, którego przedstawiciele wyróżniają się dużą aktywności magnetyczną. Gwiazda neutronowa – typ gwiazdy, którego przedstawiciele wyróżniają się niewielkimi rozmiarami oraz wysoką gęstością. Ów typ gwiazdy powstaje pod wpływem zapadnięcia się grawitacyjnego gwiazdy o znacznych rozmiarach u kresach swojego życia. Gwiazda Polarna – gwiazda, która niemal nie wykonuje ruchu po sferze niebieskiej w związku, z czym widoczna jest w każdej porze roku. Wchodzi w skład gwiazdozbioru Małego Wozu. Gwiazda ranna / wieczorna – synonimiczne określenie planety Wenus, która znana jest z tego, że pojawia się tuż przed wschodem Słońca, lub po jego zachodzie. Gwiazda supernowa – typ zjawiska astronomicznego objawiający się znacznym pojaśnieniem wskutek wybuchu gwiazdy. Gwiazdozbiór – konfiguracja gwiazd na niebie odznaczająca się określonym kształtem nawiązującym do np. postaci mitologicznej. Nocne niebo podzielone jest na 88 gwiazdozbiorów – najpopularniejszy jest Gwiazdozbiór Oriona. Horyzont – obserwowalna granica przebiegająca pomiędzy lądem, a niebem. Jednostka astronomiczna – (ja) umowna odległość pomiędzy Ziemią, a Słońcem ok. 150 mln km. Kometa – ciało niebieskie znane głównie z tego, że za sobą „ciągnie” bujny warkocz powstały w skutek „wyparowywania” materii z komety. Kometa składa się z lodu oraz skał. Podczas zbliżania się do Słońca zaczyna się nagrzewać, a z jej jądra wydostają się dwa warkocze – pyłowy i gazowy. Księżyc – naturalny satelita Ziemski – wg. aktualnych teorii – powstały wskutek zderzenia się młodej Ziemi z ciałem niebieskim porównywalnym wielkością z Marsem. Kwazar – prosto mówiąc – nadaktywna galaktyka. Meteor – zjawisko astronomiczne znane pod nazwą „spadającej gwiazdy”. Meteoryt – skała, kawałek pozaziemskiej materii, który przetrwał spalanie wywołane wskutek tarcia powstałego przy wejściu w atmosferę Ziemi i dotarł do powierzchni. Deszcz meteorytów – zjawisko astronomiczne następujące wówczas, gdy w atmosferę ziemską wchodzą odłamki rozpadłego obiektu, które następnie docierają do jej powierzchni. Mgławica – obłok gazów i pyłów, który może być miejscem narodzin nowych gwiazd. Wielka Mgławica Oriona jest najbardziej znanym tego typu obiektem, który jako jedyny tego typu obiekt widoczny jest gołym okiem. Minuta kątowa – jednostka miary kątowej równa 1/60 stopnia. Orbita – „droga”, po której poruszają się obiekty będące pod wpływem oddziaływania grawitacyjnego. Oś – linia przechodząca przez północny i południowy biegun obiektu. Parsek – astronomiczna jednostka miary – 1pc = ok. 3,26 lat świetlnych – zobacz również: rok świetlny . Planeta – ciało niebieskie o określonych parametrach krążące wokół gwiazdy. Planeta karłowata – ciało niebieskie nie kwalifikujące się do miana „planety” – takim ciałem jest jeszcze do niedawna będący planetą Pluton, który od 2006 roku decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej został zdegradowany do miana „planety karłowatej”. Planetarny system – układ planet okrążających daną gwiazdę np. system planetarny Słońca. Planetoida – ciało niebieskie o średnicy mniejszej niż 1000km nie kwalifikujące się do miana planety karłowatej – krążące wokół Słońca. Promieniowanie – energia wydzielana przez poszczególne obiekty we wszechświecie np. gwiazdy, jądra galaktyk itp. – zazwyczaj jest ono szkodliwe dla organizmów żywych. Rok świetlny – jednostka pomiaru odległości w kosmosie stanowiąca odległość jaką przebywa światło poruszające się z prędkością 300 000 km/s w ciągu roku. Rozmiary kątowe – system miary astronomicznej pozwalający na określenie wielkości danego obiektu na niebie. Składa się on ze stopni, minut oraz sekund kątowych. Dla przykładu: Słońce widziane z Ziemi ma ok. 30 minut kątowych. Satelita – twór ludzkich rąk orbitujący wokół Ziemi np. ISS. Satelita naturalny – „księżyc” okrążający daną planetę. Satelitą naturalnym Ziemi jest Księżyc. SI, układ – spis jednostek stosowanych do obliczeń w fizyce. Słońce – gwiazda typu Żółty Karzeł stanowiąca centrum układu Słonecznego. To najbliższa Ziemi gwiazda, która zapewnia niezbędną do rozwoju życia energię. Układ Słoneczny – układ planetarny Słońca. Wiatr Słoneczny – zbiór naładowanych cząstek emitowany przez Słońce, dzięki któremu obserwujemy np. zorzę polarną. Wielkość gwiazdowa – system liczb określający jasność danego obiektu na niebie. Wszechświat – ogół przestrzeni, która nas otacza – kosmos. Zbiór pojęć będzie aktualizowany. kw. 27, 2015 Niezbędnik raczkującego astronoma